De leidsman
Waarschijnlijk is er geen mens op aarde die zo geliefd en tegelijkertijd zo gehaat is als de leidsman. Mooi woord vind ik dat “leidsman (m/v)”. Klinkt als iemand die respect verdient. Helaas is dat vaak bezijden de werkelijkheid. Zodra het eerste fluitje heeft geklonken, verandert hij van een onopvallend figuur in de hoofdrolspeler van een collectieve psychologische thriller. In theorie is zijn taak simpel – de regels handhaven – maar in de praktijk lijkt hij te balanceren op het dunne koord tussen gerechtigheid en waanzin.
De leidsman is de enige op het veld die geen partij mag kiezen, en juist daarom wordt hij door iedereen gewantrouwd. De spelers smeken hem om bescherming, maar beschuldigen hem van partijdigheid zodra de beslissing in hun ogen niet deugt. Trainers laten duidelijk en soms in de grofste bewoordingen hun ongenoegen horen, toeschouwers schreeuwen vanaf de zijlijn dat hij “jampotten op heeft” in plaats van een bril, en zelfbenoemde kenners analyseren zijn interpretatie van de buitenspelregel alsof het om kernfysica gaat.
Toch is een goed leidsman meer dan een anonieme fluitist. Hij is diplomaat, psycholoog en toneelmeester tegelijkertijd. Hij voelt de sfeer van de wedstrijd aan als een dirigent die zijn orkest beter laat spelen. Een foute gele kaart op het verkeerde moment kan een hele wedstrijd doen ontsporen. Een goed getimede glimlach of waarschuwing kan daarentegen een opstootje sussen voordat het escaleert.
De leidsman verdient ons respect. Zonder hem geen spel. En dus ook geen emotie, geen frustratie, geen extase, geen vreugde en geen verdriet. De leidsman is een tragische held binnen het voetbal: onmisbaar, maar zelden bemind.
Wordt bij HFC de leidsman gerespecteerd? Ik hoop van wel, maar ik vrees van niet, tenminste niet altijd. Wij hebben de luxe van een groot contingent scheidsrechters. En dat is nodig want we hebben elk weekend weer een groot aantal wedstrijden dat geleid moet worden. Oudere en jongere scheidsrechters, mannen en vrouwen, ze presteren elke week weer. Vrijwillig, hè? Niet omdat het moet, maar omdat ze het zelf willen. Een bijdrage aan het grotere geheel. Dat verdient respect.
Graag zou ik zien dat we de leidsman niet steeds weer uitmaken voor van alles en nog wat maar ook waarderen om wat hij doet. Om de moed om tussen 22 verhitte ego’s te staan en toch te proberen recht te doen. Om het fluitje dat orde schept in chaos. En om het feit dat hij, ondanks alles, elke week weer het veld op stapt – met een glimlach, en de wetenschap dat hij nooit, maar dan ook nooit, de held van de dag zal zijn.
Just Spee
Voorzitter Koninklijke HFC
